Përkthyesi kryesor, Amik Kasoruho (dhe më vonë të tjerë si Ledia Simoni), u përball me një dilemë: a t'i linte emrat origjinalë apo t'i përshtatte?
Zgjidhja ishte një harmoni e shkëlqyer mes dy botëve. Ja disa shembuj ikonikë:
Emri më i diskutuar mbetet ai i Dobby. Në shqip, ai njihet si Dobi. Por magjia e vërtetë ndodhi me kafshët dhe sendet magjike. "Mundungus Fletcher" u bë "Mundungus Shitësarmiq", duke i dhënë menjëherë lexuesit shqiptar idenë e një personazhi të dyshimtë.
Ka disa arsye kryesore pse një nga sagat më të mëdha të historisë së kinemasë nuk ka marrë një dub zyrtar shqiptar: harry potter dubluar ne shqip
1. Kostot e larta të licensimit - Warner Bros kërkon shuma astronomike për të licensuar të drejtat e dublimit për një territor të vogël si Shqipëria ose Kosova. Për një studio shqiptare, kjo është e papërballueshme.
2. Tregu i vogël - Shqipja flitet nga rreth 6-7 milionë njerëz në mbarë botën. Krahasuar me gjermanishten ose frëngjishten, kthimi i investimit për një dub profesionist është shumë i ulët.
3. Dublimi tradicional vs. Titrimi - Në Shqipëri dhe Kosovë, tradita e titrimit (subtitrimit) është shumë më e fortë se ajo e dublimit. Shqiptarët janë mësuar të shikojnë filma në gjuhën origjinale me titra, ndryshe nga vendet si Italia, Gjermania ose Franca, ku dublimi është standard. Përkthyesi kryesor, Amik Kasoruho (dhe më vonë të
Kur J.K. Rowling shkroi fjalët e para për "Djaloshin që Jetoi", ajo ndoshta nuk e imagjinonte se një ditë, një gjeneratë e tërë fëmijësh në Shqipëri dhe Kosovë do të rritej duke thënë "Reduktulo" në vend të "Reducio", ose duke kërkuar "Bishtgërsheci" nëpër korridoret e Hogwarts-it. Përkthimi i Harry Potter në shqip nuk ishte thjesht një proces linguistik; ishte një akt magjik i trashëgimisë kulturore.
Për miliona shqiptarë në të dyja anët e kufirit (Shqipëri dhe Kosovë), rritja gjatë viteve 2000 shoqërohet me një fenomen të veçantë kulturor: leximi i librave të Harry Potter. Por ndërsa brezi i parë i fansave u rrit me fjalën e shkruar, brezi i ri dhe audienca më e gjerë po kërkon diçka tjetër. Kërkimi i shpeshtë në Google për "Harry Potter dubluar ne shqip" tregon një etje të madhe për ta parë sagën e famshme në gjuhën amtare.
Por a ekziston zyrtarisht? Ku mund të gjendet? Dhe pse kjo kërkesë është kaq e fortë? Ky artikull trajton në detaje gjithçka që duhet të dini për dubimin shqip të Harry Potter. Emri më i diskutuar mbetet ai i Dobby
| Gjuha | Trajtimi i "Muggle" | Trajtimi i "Hogwarts" |
|-------|---------------------|----------------------|
| Shqip | Mugull | Hoguort |
| Serbisht | Bezjak (fjalë vendase) | Hogvorts |
| Greqisht | Mugles (huazim) | Hoguarts |
Shqipja ndjek modelin grek (huazim fonetik) ndërsa serbishtja krijon fjalë të reja vendase. Kjo tregon se dublimi shqiptar është më pak i prirur drejt pastrimit gjuhësor (linguistic purism) dhe më i hapur ndaj huazimeve.